Ngày 15/8/2008 một số giáo dân thuộc giáo xứ Thái Hà bị kích động và xúi giục ngang nhiên phá tường rào, lọt vào khuôn viên của Công ty cổ phần May Chiến Thắng ở địa chỉ 178 Nguyễn Lương Bằng, dựng tượng Đức Mẹ, thánh giá, tổ chức đọc kinh cầu nguyện ngoài nơi thờ tự.

Vụ việc chưa kịp lắng xuống thì ngày 19/9 vừa qua Toà Tổng Giám mục Hà Nội đã chỉ đạo bố trí loa với công suất cực lớn chĩa từ nhà thờ lớn sang khu đất và địa bàn dân cư khu vực 42 Nhà Chung để kích động giáo dân thể hiện sự coi thường pháp luật Nhà nước, yêu cầu ngừng thi công dự án xây dựng công viên cây xanh - thư viện. Thậm chí còn đe doạ sẽ sử dụng mọi biện pháp để ngăn cản nếu dự án vẫn tiếp tục tiến hành. Tại khu vực bên ngoài khu đất 42 Nhà Chung đã xuất hiện hàng trăm linh mục, giáo dân đứng cầu nguyện.

Trước đó, chiều 18/9/2008, UBND quận Hoàn Kiếm tổ chức công bố quy hoạch Dự án Công viên cây xanh - Thư viện phục vụ cộng đồng dân cư tại khu đất số 42 phố Nhà Chung, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Sáng 19/9, các đơn vị thi công bắt đầu triển khai dự án. Ngay lập tức, Tòa Tổng Giám mục Hà Nội đã có Đơn khiếu nại khẩn cấp gửi Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ cho rằng khu đất đó là của Tòa Tổng Giám mục, đồng thời yêu cầu các cơ quan chức năng chấm dứt việc triển khai dự án trên khu đất. 

Cũng liên quan đến vụ việc này, sáng nay 20/9, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Thảo đã có buổi làm việc với Tổng giám mục Hà Nội Ngô Quang Kiệt cùng 20 linh mục đại diện. Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Thế Thảo khẳng định việc làm của UBND thành phố Hà Nội là hoàn toàn đúng với chỉ đạo của các cơ quan chức năng có thẩm quyền và phù hợp với nguyện vọng của nhân dân, trong đó có cả giáo dân. Trong khi đó, Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt và các linh mục có mặt cho rằng lô đất số 42 Nhà Chung (số 40a cũ) thuộc quyền sử dụng của Toà giám mục Hà Nội, không phải của nhà nước… Và việc triển khai dự án tại đây không có sự trao đổi với nhà thờ…

Có thể nói giữa vụ giáo xứ Thái Hà và vụ 42 Nhà Chung có rất nhiều điểm tương đồng, đều là các vụ việc do các linh mục, những người có chức sắc trong tôn giáo kích động giáo dân tụ tập gây rối trật tự công cộng, với nhiều lời lẽ thách thức chính quyền. 

Triển khai dự án công viên - thư viện tại 42 Nhà Chung. Ảnh SGGP.

Vi phạm pháp luật, trái ngược với ý nguyện của tôn giáo chân chính

Như chúng ta đều biết, đường hướng của Hội đồng Giám mục Việt Nam đề ra là: “Sống phúc âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc cho đồng bào”. Hay "tốt đời, đẹp đạo" là nguyên tắc hàng đầu mà các cha xứ vẫn thường răn dạy các con chiên của mình.

Theo hồ sơ tài liệu về nhà đất đang lưu trữ tại Sở Tài nguyên - Môi trường và Sở Xây dựng Hà Nội, khu nhà đất số 40a (nay là số 42) phố Nhà Chung, trước đây có nguồn gốc do Hội truyền giáo ngoại quốc (Hội thừa sai Paris) quản lý và sử dụng.  Trong thời kỳ thực hiện chính sách của Nhà nước về nhà đất, ngày 24/11/1961, linh mục Nguyễn Tùng Cương (lúc đó là quản lý toà tổng giám mục Hà Nội) đã bàn giao cơ sở nhà đất số 42a (nay là số 42) Nhà Chung qua Nhà nước thống nhất quản lý.  Liên tục từ đó đến nay, khu nhà đất 42 Nhà Chung do UBND quận Hoàn Kiếm quản lý, sử dụng làm trụ sở cơ quan phòng Văn hoá - Thể thao quận, Trung tâm Thể dục - Thể thao, Nhà Văn hoá quận.

Và chắc chắn một điều rằng việc một số giáo dân đập phá ở Thái Hà, biểu tình, gây rối ở 42 Nhà Chung là điều mà chẳng một đức Bề Trên nào răn dạy và mong muốn. Những việc làm này hoàn toàn trái ngược với giáo lý chân chính.

Hơn thế, dù có theo tôn giáo hay tín ngưỡng nào, trước hết mỗi giáo dân là một công dân Việt Nam, vì vậy cần phải tôn trọng pháp luật và quy định của nhà nước Việt Nam.

Đối với giáo dân nói chung, khoản 2 Điều 8 Pháp lệnh Tôn giáo quy định: Giáo dân "không được lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để gây rối trật tự công cộng". Đối với các linh mục, người đứng đầu các giáo xứ, khoản 2 Điều 22 của pháp lệnh này quy định: "Người được phong chức, phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử phải đáp ứng các điều kiện sau đây mới được Nhà nước thừa nhận:

a) Là công dân Việt Nam, có tư cách đạo đức tốt;

b) Có tinh thần đoàn kết, hoà hợp dân tộc;

c) Nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật."

Cũng cần phải nói thêm rằng, Nhà nước Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vì vậy pháp luật giữ vị trí tối thượng, không thể ngang hàng hay 'đánh đồng' với bất kỳ quy định của một tổ chức chính trị - xã hội và tôn giáo nào.

Như vậy việc làm của các linh mục và giáo dân tại giáo xứ Thái Hà, giáo xứ 42 Nhà Chung là những hành vi vi phạm pháp luật (gây rối trật tự công cộng, làm phương hại chính sách hoà hợp dân tộc), đi ngược với thuần phong mỹ tục của Việt Nam cũng như làm trái với ý nguyện của những tín đồ tôn giáo chân chính.